Nicorette και υποκατάστατα νικοτίνης: πώς λειτουργούν, τι να προσέξετε και πότε να ρωτήσετε τον γιατρό

Η διακοπή του καπνίσματος είναι από τις πιο σημαντικές αποφάσεις για την υγεία, και μία από τις πιο δύσκολες. Το Nicorette είναι το όνομα που αναζητούν οι περισσότεροι για τα υποκατάστατα νικοτίνης. Εδώ εξηγούμε πραγματολογικά τι είναι, ποιες μορφές υπάρχουν, τι ξέρουμε από τις μελέτες και ποια είναι τα σημεία προσοχής. Το Nicorette διατίθεται χωρίς ιατρική συνταγή (ΜΗΣΥΦΑ).

Τι είναι η υποκατάσταση νικοτίνης (NRT)

Με τον όρο NRT (nicotine replacement therapy) εννοούμε φάρμακα που δίνουν νικοτίνη χωρίς τον καπνό και τις χιλιάδες τοξικές ουσίες του τσιγάρου. Στόχος είναι να μειωθούν τα συμπτώματα στέρησης (ανησυχία, ευερεθιστότητα, αυξημένη όρεξη, επιθυμία για τσιγάρο) όσο το σώμα και η συνήθεια προσαρμόζονται. Η NRT δεν «λύνει» το θέμα μόνη της: δουλεύει καλύτερα μαζί με συμπεριφορική υποστήριξη και σαφές πλάνο.

Μορφές και πώς διαφέρουν

Το Nicorette κυκλοφορεί σε διάφορες μορφές, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα. Η διαθεσιμότητα και η περιεκτικότητα διαφέρουν, γι' αυτό η επιλογή γίνεται με συμβουλή φαρμακοποιού ή γιατρού. Η δοσολογία και η διάρκεια ακολουθούν πάντα το φύλλο οδηγιών.

Τι δείχνουν οι μελέτες

Μια ανασκόπηση της Cochrane (2018) βρήκε ότι η NRT αυξάνει τις πιθανότητες διακοπής του καπνίσματος σε σχέση με placebo ή καθόλου φαρμακευτική υποστήριξη. Η επιλογή και ο συνδυασμός μορφών κρίνονται από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό. Δεν πετυχαίνει όλους, και πολλοί χρειάζονται περισσότερες από μία προσπάθειες.

Ενοχλήσεις που αναφέρονται

• Τσίχλες και παστίλιες: ερεθισμός στόματος και λαιμού, λόξυγκας, ναυτία, πόνος στη γνάθο.
• Επιθέματα: ερεθισμός του δέρματος, ζωηρά όνειρα ή διαταραχές ύπνου αν φοριούνται τη νύχτα.
• Κοινά: ζάλη, πονοκέφαλος, αίσθημα παλμών.
• Η νικοτίνη δεν είναι ακίνδυνη, αλλά η NRT δεν περιέχει τις καρκινογόνες ουσίες και το μονοξείδιο του άνθρακα του τσιγάρου.

Ποιοι ρωτούν πρώτα

• Έγκυες και θηλάζουσες: συζητήστε με γιατρό, ο οποίος θα ζυγίσει οφέλη και κινδύνους. Συνήθως πρώτη επιλογή είναι η συμπεριφορική υποστήριξη.
• Άτομα με πρόσφατο έμφραγμα, αρρυθμίες, εγκεφαλικό ή ασταθή στηθάγχη.
• Σοβαρά νεφρικά ή ηπατικά προβλήματα, έλκος στομάχου, υπερθυρεοειδισμός, διαβήτης, φαιοχρωμοκύτωμα.
• Έφηβοι και παιδιά κάτω των 18: μόνο με ιατρική οδηγία.
• Όσοι παίρνουν άλλα φάρμακα (η διακοπή του καπνίσματος αλλάζει το μεταβολισμό ορισμένων).

Τι βοηθά να πετύχει η προσπάθεια

• Ορίστε ημερομηνία διακοπής και πείτε το σε οικογένεια και φίλους.
• Εντοπίστε και αποφύγετε τα «σημεία έναυσης» (καφές, αλκοόλ, διάλειμμα στη δουλειά).
• Κινηθείτε: η σωματική δραστηριότητα μειώνει την ένταση της επιθυμίας.
• Υποστήριξη από γιατρό, φαρμακοποιό ή ειδικό στη διακοπή καπνίσματος αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας.
• Για βοηθήματα που δεν είναι φάρμακα, δείτε τη σελίδα διακοπή καπνίσματος.

Υπάρχουν επίσης φάρμακα με συνταγή για τη διακοπή του καπνίσματος· τα αποφασίζει ο γιατρός ανάλογα με το ιστορικό σας.

Πότε στον γιατρό

• Πόνος στο στήθος, έντονοι παλμοί ή αρρυθμία, λιποθυμία.
• Εξάνθημα, πρήξιμο προσώπου ή δυσκολία στην αναπνοή (αλλεργική αντίδραση).
• Έντονη ναυτία, έμετος, ζάλη ή εφίδρωση που δεν υποχωρούν (πιθανή υπερβολική πρόσληψη νικοτίνης).
• Έντονη κατάθλιψη, σκέψεις αυτοτραυματισμού ή σοβαρή αγχώδης διαταραχή κατά τη διακοπή.
• Αδυναμία διακοπής παρά τις προσπάθειες: ζητήστε εξειδικευμένη υποστήριξη.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι το Nicorette;

Εμπορικό όνομα σκευασμάτων υποκατάστασης νικοτίνης, που κυκλοφορούν σε διάφορες μορφές και περιεκτικότητες. Ακολουθήστε το φύλλο οδηγιών της κάθε μορφής.

Μπορώ να καπνίζω ενώ παίρνω NRT;

Δεν είναι ο σκοπός, και η ταυτόχρονη χρήση αυξάνει την πρόσληψη νικοτίνης. Αν δεν τα καταφέρνετε, πείτε το στον φαρμακοποιό ή τον γιατρό, για να αλλάξει το πλάνο.

Πόσο διαρκεί η αγωγή;

Εξαρτάται από τη μορφή και τον ρυθμό μείωσης. Συνήθως αρκετές εβδομάδες έως μήνες, όπως ορίζει το φύλλο οδηγιών ή ο γιατρός.

Είναι ασφαλής η NRT στις εγκύους;

Αποφασίζει ο γιατρός. Η συμπεριφορική υποστήριξη προηγείται και η NRT χρησιμοποιείται μόνο αν δεν αρκεί.

Τι κάνω αν ξανακαπνίσω;

Μια «γλίστρα» δεν σημαίνει αποτυχία. Αναλύστε τι την προκάλεσε και ξαναρχίστε. Συζητήστε το με τον φαρμακοποιό σας.

Διαθέσιμα παραφαρμακευτικά για τη διακοπή του καπνίσματος

Στον κατάλογό μας θα βρείτε ενδεικτικά προϊόντα που δεν είναι φάρμακα (π.χ. φίλτρα και συστήματα σταδιακής μείωσης): προϊόντα για τη διακοπή του καπνίσματος. Δεν υποκαθιστούν την ιατρική υποστήριξη· ρωτήστε τον φαρμακοποιό.

Διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες χρήσης και το φύλλο οδηγιών και συμβουλευτείτε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας. Τα φάρμακα χορηγούνται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού.

Πηγές

• Cochrane: Nicotine replacement therapy versus control for smoking cessation (Hartmann-Boyce et al., 2018)
• NHS: Nicotine replacement therapy και Stop smoking aids
• NICE: Tobacco, preventing uptake, promoting quitting and treating dependence (NG209)
• Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO): κατευθύνσεις για τη διακοπή του καπνίσματος
• Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ): φύλλα οδηγιών χρήσης σκευασμάτων

Οι πληροφορίες είναι γενικές, αναφέρονται πραγματολογικά στα ονόματα σκευασμάτων και δεν αποτελούν σύσταση για συγκεκριμένο προϊόν ούτε αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.