Γρίπη ή κρυολόγημα; Πώς τα ξεχωρίζουμε και πότε χρειάζεται γιατρός

Το φθινόπωρο και τον χειμώνα, οι ιώσεις του αναπνευστικού είναι παντού. Η γρίπη και το κρυολόγημα έχουν κοινά συμπτώματα, αλλά δεν είναι το ίδιο: η γρίπη είναι συνήθως πιο βαριά και μπορεί να έχει επιπλοκές, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με χρόνια νοσήματα. Δείτε πώς θα τα ξεχωρίσετε.

Οι βασικές διαφορές

Κρυολόγημα

• Ξεκινά σταδιακά, μέσα σε 1–2 μέρες.
• Κυριαρχούν η καταρροή, το μπούκωμα, το φτάρνισμα και ο πονόλαιμος.
• Χαμηλός ή καθόλου πυρετός.
• Ήπια κούραση. Συνήθως μπορείτε να κάνετε τις δουλειές σας.
• Διαρκεί περίπου 7–10 ημέρες. Ο βήχας μπορεί να κρατήσει λίγο ακόμα.

Γρίπη

• Ξεκινά απότομα, μέσα σε λίγες ώρες: «ήμουν καλά το πρωί και το απόγευμα έπεσα».
• Υψηλός πυρετός (38–40 °C) με ρίγη.
• Έντονοι μυϊκοί πόνοι και πόνοι στις αρθρώσεις, πονοκέφαλος.
• Μεγάλη εξάντληση, ανάγκη να μείνετε στο κρεβάτι.
• Ξηρός βήχας. Η μύτη επηρεάζεται λιγότερο.
• Ο πυρετός πέφτει σε 3–5 ημέρες, αλλά η κόπωση μπορεί να κρατήσει 1–2 εβδομάδες.

Η COVID-19 μπορεί να μοιάζει και με τα δύο. Τα rapid test του φαρμακείου (για COVID-19 ή συνδυαστικά για γρίπη και COVID-19) βοηθούν στις πρώτες μέρες, αλλά ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει πάντα τη λοίμωξη. Αν υπάρχει αμφιβολία, ρωτήστε τον γιατρό.

Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν

Γρίπη και κρυολόγημα προκαλούνται από ιούς. Τα αντιβιοτικά δρουν μόνο σε βακτήρια, άρα δεν βοηθούν και μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες και αντοχή. Για τη γρίπη υπάρχουν ειδικά αντιικά φάρμακα, που τα αποφασίζει ο γιατρός, κυρίως για άτομα υψηλού κινδύνου και όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Τι βοηθά στο σπίτι

• Ξεκούραση και ύπνος.
• Πολλά υγρά: νερό, ζεστά ροφήματα, σούπες.
• Ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα ή θαλασσινό νερό για το μπούκωμα, κατάλληλες και για παιδιά.
• Μέλι για τον βήχα: μια κουταλιά πριν τον ύπνο. Όχι σε βρέφη κάτω του ενός έτους.
• Παστίλιες ή σπρέι για τον πονόλαιμο, γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο.
• Υγραντήρας ή ατμός από ζεστό ντους.
• Για πυρετό και πόνους, ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας και ακολουθήστε πάντα τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών. Προσοχή: πολλά σκευάσματα για το κρυολόγημα περιέχουν ήδη αντιπυρετική ουσία, οπότε μην τα συνδυάζετε χωρίς να ρωτήσετε.

Συμπληρώματα διατροφής

Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά δεν θεραπεύουν ούτε προλαμβάνουν τη γρίπη ή το κρυολόγημα. Αν ενδιαφέρεστε για συμπληρώματα, δείτε τις σελίδες βιταμίνη C για το ανοσοποιητικό και συμπληρώματα για το ανοσοποιητικό.

Πρόληψη: το εμβόλιο της γρίπης

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης είναι το αντιγριπικό εμβόλιο, που γίνεται κάθε χρόνο, ιδανικά τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Συνιστάται ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 60, σε όσους έχουν χρόνια νοσήματα (καρδιά, πνεύμονες, διαβήτη, νεφρά), σε εγκύους, σε επαγγελματίες υγείας και σε όσους φροντίζουν ευπαθή άτομα. Ρωτήστε τον γιατρό σας αν το χρειάζεστε. Βοηθούν επίσης:

• Συχνό πλύσιμο των χεριών ή αντισηπτικό.
• Βήχας και φτάρνισμα σε χαρτομάντιλο ή στον αγκώνα.
• Καλός αερισμός των χώρων.
• Παραμονή στο σπίτι όταν έχετε πυρετό, για να μην κολλήσετε άλλους.

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό

• Δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή ή πόνος στο στήθος.
• Σύγχυση, έντονη υπνηλία, λιποθυμία.
• Πυρετός που κρατά πάνω από 3 ημέρες, ή βελτίωση και μετά ξανά πυρετός και χειρότερος βήχας (πιθανή επιπλοκή, π.χ. πνευμονία).
• Σημάδια αφυδάτωσης: πολύ λίγα ούρα, ξηρό στόμα, ζάλη.
• Βρέφη, ηλικιωμένοι, έγκυες και άτομα με χρόνια νοσήματα: ενημερώστε τον γιατρό νωρίς.
• Στα παιδιά: δυσκολία στην αναπνοή, μελάνιασμα, άρνηση για υγρά, ή αν το παιδί «δεν είναι καλά» και δεν ξυπνά εύκολα.

Δείτε επίσης τη σελίδα Κρυολόγημα: τι βοηθά, καθώς και τις σελίδες για πονόλαιμο και καταρροή και μπούκωμα.

Με πυρετό χάνετε υγρά: πίνετε νερό, ζεστά ροφήματα και, αν χρειάζεται, διαλύματα ηλεκτρολυτών.

Συχνές ερωτήσεις για τη γρίπη

Πόσες μέρες κρατά η γρίπη;

Ο πυρετός συνήθως υποχωρεί σε 3–5 ημέρες και τα περισσότερα συμπτώματα περνούν μέσα σε περίπου μία εβδομάδα. Η κόπωση και ο βήχας μπορεί να επιμείνουν 1–2 εβδομάδες. Αν ο πυρετός κρατά πάνω από 3 ημέρες ή υποτροπιάσει, μιλήστε με τον γιατρό σας.

Πόσες μέρες είμαι μεταδοτικός και πότε γυρίζω στη δουλειά ή το σχολείο;

Στη γρίπη, συνήθως από μία μέρα πριν τα συμπτώματα έως περίπου 5–7 μέρες μετά. Στα παιδιά μπορεί να κρατήσει περισσότερο. Στο κρυολόγημα, η μετάδοση είναι μεγαλύτερη τις πρώτες 2–3 μέρες. Για την επιστροφή στο σχολείο ή τη δουλειά, περιμένετε να μην έχετε πυρετό για τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς αντιπυρετικό και να νιώθετε αρκετά καλά.

Πότε πρέπει να πάω στον γιατρό ή στο νοσοκομείο;

Άμεσα, αν υπάρχει δύσπνοια, πόνος στο στήθος, σύγχυση, λιποθυμία ή σημάδια αφυδάτωσης. Νωρίς θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό και τα βρέφη, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες και όσοι έχουν χρόνια νοσήματα. Σε επείγουσα κατάσταση καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ (166).

Χρειάζομαι αντιβίωση για τη γρίπη;

Όχι. Η γρίπη προκαλείται από ιό και τα αντιβιοτικά δρουν μόνο σε βακτήρια. Ο γιατρός μπορεί να τα συστήσει μόνο αν εμφανιστεί βακτηριακή επιπλοκή, π.χ. πνευμονία. Η λήψη τους χωρίς λόγο δεν βοηθά και συμβάλλει στην αντοχή των βακτηρίων.

Πότε και ποιοι πρέπει να κάνουν το εμβόλιο της γρίπης;

Ιδανικά τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, κάθε χρόνο. Συνιστάται ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 60, σε όσους έχουν χρόνια νοσήματα, σε εγκύους, σε επαγγελματίες υγείας και σε όσους φροντίζουν ευπαθή άτομα. Τα εμβόλια με ένεση δεν περιέχουν ζωντανό ιό και δεν προκαλούν γρίπη. Σε ήπιο κρυολόγημα χωρίς πυρετό συνήθως γίνεται κανονικά, ενώ με πυρετό αναβάλλεται. Ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός που θα σας εμβολιάσει θα σας καθοδηγήσει.

Τι να φάω και τι να πιω όταν έχω γρίπη;

Προτεραιότητα έχουν τα υγρά: νερό, ζεστά ροφήματα, σούπες. Αν δεν έχετε όρεξη, τρώτε μικρές, ελαφριές μερίδες με ό,τι ανέχεστε. Η βιταμίνη C συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει τη γρίπη ή το κρυολόγημα. Βασικά παραμένουν η ξεκούραση, τα υγρά και η ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Πηγές

• ΕΟΔΥ – Εποχική γρίπη
• ΠΟΥ – Influenza (Seasonal)
• CDC – Flu symptoms and diagnosis
• NHS – Flu

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν προορίζονται για την πρόληψη ή τη θεραπεία ασθενειών. Διαβάζετε πάντα την ετικέτα. Έχετε απορία; Στείλτε μας μήνυμα και θα σας απαντήσει φαρμακοποιός.